|
Rugklachten
Uit schattingen blijkt dat ongeveer 60-90% van de bevolking ooit last krijgt van lage-rugpijn. 27% van alle patiënten die de fysiotherapeut bezoekt heeft lage-rugpijn.
Het onderwerp rugklachten wordt afgebakend tot ‘a-specifieke lage-rugpijn’ A-specifieke lage-rugpijn staat voor lage-rugpijn zonder aanwijsbare specifieke lichamelijke oorzaak, zoals compressie van een zenuwwortel, een trauma (ongeval), een ontsteking of een tumor. Dit is het geval van 90% van alle patiënten met lage-rugpijn.
De duur van de lage-rugpijn episode wordt ingedeeld in:
- Acuut (0-6 weken)
- Subacuut (7-12 weken)
- Chronisch (>12 weken)
Symptomen |
- Pijn onder in de rug.
- Uitstraling van de pijn naar andere plekken.
- Verminderd lichamelijk functioneren.
- Er kan ook stijfheid, kracht- en bewegingsbeperking voorkomen.
- Pijn bij bukken en tillen.
- Pijn bij lang zitten en staan
Prognose en beloop
Het natuurlijke beloop van lage-rugpijn is meestal gunstig: bij 80-90% van de mensen met lage-rugpijn verdwijnen de klachten spontaan binnen vier tot zes weken. Lage-rugpijn is vaak recidiverend (terugkomend). Lage-rugpijn is recidiverend als er binnen een jaar meer dan twee rugpijnepisodes zijn opgetreden en de totale duur van de rugpijn korter dan zes maanden is.
De klachten worden onderscheiden in een normaal en afwijkend beloop van de klachten. Bij het normale beloop nemen in de tijd de activiteiten toe tot het niveau van voor de klachtenepisode. Bij de meeste patiënten nemen de klachten hierbij af. Dit houdt niet in dat de lage-rugpijn altijd geheel verdwijnt, maar dat de lage-rugpijn het uitvoeren van activiteiten niet (meer) in de weg staat.
Er is sprake van een afwijkend beloop als de beperkingen in de tijd niet afnemen, maar gelijk blijven of zelf toenemen. Bij de meeste patiënten gaat dit gepaard met toenemende klachten. Als er binnen drie weken geen toename van activiteiten heeft plaatsgevonden, is er sprake van een afwijkend beloop.
Aanwijzingen voor een afwijkend beloop zijn:
- klachten blijven gelijk of nemen toe;
- het aantal rustmomenten op een dag neemt toe;
- het gebruik van pijnstillers houdt aan of neemt toe;
- activiteiten worden niet hervat.
Bij patiënten met een afwijkend beloop is fysiotherapie geïndiceerd.
Oorzaken
In de meeste gevallen, ongeveer 95% van de mensen die zich met lage rugklachten bij hun
huisarts melden, zijn de klachten aspecifiek. De precieze oorzaak van de klachten is bij deze
patiënten niet aan te geven. Ook tijdens de zwangerschap komen a-specifieke lage rugklachten vaak voor. Tot op heden is het niet mogelijk gebleken een anatomisch weefsel te vinden dat bij patiënten met a-specifieke lage rugpijn op betrouwbare wijze de klachten kan verklaren.
Voor de meeste gevallen is het echter niet nodig om een precieze oorzaak of diagnose vast
te stellen om een adequate begeleiding en behandeling te geven.
Een in de internationale literatuur veel gehanteerde onderverdeling van patiënten met a-specifieke lage rugpijn is gebaseerd op de duur van de klachtenepisode (zie bovenstaande tekst).
Onder ‘ziektegedrag’ of ‘pijngedrag’ wordt de respons van de patiënt op de pijn verstaan. Bij
chronische pijn kan het ontstane pijngedrag onbewust de pijn onderhouden en het dagelijks
functioneren bepalen. Dit zal zich bij de meeste patiënten uiten in een combinatie van verschijnselen op psychisch, fysiek en sociaal gebied. In dat geval wordt ook wel gesproken van inadequaat pijngedrag. Daarbij zal meestal geen sprake zijn van een lichamelijke afwijking.
Toch kan inadequaat pijngedrag wel degelijk ontstaan bij iemand met een lichamelijke afwijking: inadequaat pijngedrag sluit lichamelijke pathologie dus niet uit.
Gedragsmatige oorzaken
Voor de a-specifieke lage rugklachten is geen lichamelijke oorzaak aan te wijzen. Vaak is een verkeerde houding de oorzaak van de lage rugklachten. Deze verkeerde houding gaat vaak samen met een verhoogde spierspanning. Ook kan het zijn dat een persoon een verkeerde manier van bewegen heeft. Bijvoorbeeld in het dagelijks werk een verkeerde til-techniek gebruiken en daardoor de rug verkeerd belasten.
Psychosociale oorzaken
Men ziet vaak dat de oorzaken van de lage rugklachten niet alleen op het lichamelijke vlak liggen maar ook in het psychische vlak. Psychische factoren kunnen een klacht in stand houden, verergeren en zelfs laten ontstaan. Als iemand niet lekker in zijn vel zit kan dit invloed hebben op zijn psychische gesteldheid. Hierdoor kan er een te hoge spierspanning optreden in het lichaam waardoor er klachten ontstaan. Stress is er een heel goed voorbeeld van. Stress is een langdurige overactiviteit van het lichaam. Dit kan gevolgen hebben voor zowel de geestelijke als de lichamelijke gesteldheid van de persoon.
Aangezien de klachten zowel op het lichamelijke vlak als op het geestelijke vlak per patiënt enorm verschillen, kan niet één oorzaak worden aangewezen voor de a-specifieke klachten.
Daarnaast kunnen de klachten die de aandoening met zich meebrengt ook weer een oorzaak zijn voor verergering van de klachten. Bijvoorbeeld slapeloosheid, depressie en sociale isolatie kunnen ervoor zorgen dat de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van de persoon nog verder achteruit gaat. De patiënt komt dan in een vicieuze cirkel terecht. |
Wat kan er aan gedaan worden?
|
- Beweging zorgt voor een snellere vermindering van de klachten. In beweging blijven moet, ondanks de pijn. De pijn is geen teken dat er iets beschadigd is. Doe het wel rustig aan: wandelen, fietsen en zwemmen zijn goede activiteiten. Als de pijn minder wordt, kunnen de bewegingen langzaam uitgebreid worden. Lang achter elkaar in dezelfde houding staan of zitten moet worden vermeden.
- Snel bukken of zwaar tillen is slecht bij lage rugpijn. Sjouwen met een zware boodschappentas of het optillen van een kind, moet aan anderen worden overgelaten.
- Draaien met de onderrug moet worden vermeden. Zittend iets oprapen achter het lichaam mag niet. Sta op en buig door de knieën. Opstaan uit bed moet als volgt:
- eerst op de zij rollen;
- liggend de benen over de rand slaan;
- met de armen het lichaam omhoog drukken.
- Warmte kan de lage rugpijn verzachten; neem bijvoorbeeld een warme douche of gebruik een infraroodlamp.
- Bedrust is meestal niet nodig, maar soms kan het niet anders. Blijf niet langer dan twee dagen in bed, anders verzwakken de spieren. Kussens onder de knieën leggen, ontspant.
- Pijnstillers kunnen helpen. Ze verminderen de pijn, waardoor bewegen gemakkelijker en soepeler wordt. Gebruik bij voorkeur paracetamol. Als dat niet helpt, diclofenac of ibuprofen proberen.
Hoe kan lage rugpijn worden voorkomen?
Om de kans op recidive van de lage rugpijn te verkleinen, dienen de volgende adviezen te worden opgevolgd. |
- Zorg voor een goede conditie. Regelmatig wandelen, zwemmen of fietsen is heel goed om de rug in vorm te houden. Bij een goede conditie hoort ook ontspanning; stress zorgt vaak voor een gespannen houding en vergroot de kans op rugpijn.
- Let op een goede houding. Loop en zit zoveel mogelijk rechtop. Zit bij voorkeur op een (hoge, rechte) stoel die de rug steunt. Wisselen van houding is van belang; de hele dag op dezelfde manier zitten of staan, geeft eerder problemen.
Bij tillen op de rug letten. Dat wil zeggen: buig niet de rug, maar zak bij het tillen door de knieën. |
| |
|
Blijf optimistisch!
De meeste lage rugpijnen gaan vanzelf over, zonder de noodzaak voor röntgenfoto' en/ of onderzoek door een specialist. Vermijd overdag liggen in bed, eenmaal op de been is de kans op een voorspoedig herstel veel groter en wordt het risico op een herhaling van klachten minder.
MCN |
|
| |
Fysiotherapeutische behandeling
Behandeling van patiënten met lage-rugpijn met een normaal beloop
Het uitgangpunt is dat de patiënt op een adequate wijze omgaat met de klachten. Tijdens de behandeling zal de fysiotherapeut informatie en advies geven, eventueel ondersteund met oefeningen. Het advies ‘actief blijven’ is zinvol.
Behandeling van patiënten met lage-rugpijn met een afwijkend beloop.
Subdoelen:
* Vergroten van kennis en inzicht van de patiënt;
* Opbouw van activiteiten;
* Verbeteren van lichamelijke functies (oefentherapie);
Oefentherapie heeft geen meerwaarde bij patiënten met (sub)acute lage-rugpijn.
Oefentherapie dient wel toegepast te worden bij patiënten met chronische lage-rugpijn.
Oefenen in water lijkt zinvol bij patiënten met chronische lage-rugpijn.
* Bevordering van een adequate wijze van omgaan met de klachten.
Gedragsgeoriënteerde principes zijn gericht op het voorkomen van verdere invalidering van patiënten. De behandelingen kunnen aangrijpen op het pijngedrag, op herkennen van spanning en op verwachtingen en denkbeelden van de patiënt.
* Beïnvloeding psychosociale oorzaak die binnen het bereik van de fysiotherapie liggen.
Behandelmethoden psychosociale oorzaak:
- Ontspanningstherapie
Deze therapie vorm is er om te zorgen dat de patiënt zelf leert om te gaan met de spanning in het lichaam. Ontspannen moet de patiënt leren. Ontspanning heeft als gevolg dat de spier gedurende een korte dan wel langere tijd minder aangespannen wordt. Dit heeft als effect dat de doorbloeding in de spier kan toenemen. Dit heeft op zijn beurt weer het effect dat de afvalstoffen in de spier kunnen worden afgevoerd en de voedingsstoffen kunnen worden aangevoerd. Daarnaast heeft ontspanning ook effect op het geestelijke niveau. Ontspanning brengt vaak een gevoel van rust met zich mee. Ook dit kan een positief effect op de patiënt hebben.
De ontspanningstherapie kan zich toespitsen op het gehele lichaam maar ook op een bepaald gedeelte van het lichaam.
- Stressreductie
Stress is één van de grootste oorzaken van het ontstaan van hogere spanningen in het lichaam. Stress geeft een verhoogde spanning in de spieren. Deze spanning kan niet veel kwaad moet moet niet te lang aanhouden. In bepaalde beroepen is er zoveel stress dat het tot rust komen moeilijk is. Dan kan stress tot klachten in het lichaam leiden. Niet alleen lichamelijk maar ook geestelijk. Overspannen raken of zelfs een burn-out krijgen zijn vergevorderde vormen van stress. Daarom is het belangrijk het onderdeel stress in de behandeling mee te nemen.
Voor meer informatie over het onderwerp stress drukt u op deze link. |
Copyright Pharmeon BV 2007
|
Naar boven
|